Het jaarlijkse Global Human Capital Trends-onderzoek van Deloitte kijkt naar hoe organisaties werken, leiden en veranderen. De editie van 2026 bevat een opvallend patroon: bij elk van de grote thema's rond AI zegt een ruime meerderheid van de bedrijven dat het belangrijk is. En bij elk van die thema's zegt slechts 5 tot 7 procent dat het ook echt vooruitgang boekt.

Die kloof tussen weten en doen is geen technologieprobleem. Het is een ontwerpprobleem. En precies daar liggen kansen voor bedrijven die het anders aanpakken.

De cijfers die opvallen

59% van de organisaties pakt AI vooral technologiegericht aan. Zij hebben 1,6 keer meer kans dat de return op hun AI-investeringen niet aan de verwachtingen voldoet.
30% productiviteitswinst bij een Europese telecomoperator die 90% van het uitrolbudget aan het herontwerpen van werk besteedde. Een AI-"expert" toevoegen zonder rollen of workflow te wijzigen leverde slechts 5% op.
2× zo groot is de kans dat een organisatie haar verwachte AI-rendement overtreft wanneer ze de samenwerking tussen mens en machine bewust ontwerpt.
81 pt is de grootste kloof in de hele studie: 88% vindt het snel orkestreren van mensen, skills en middelen belangrijk, maar slechts 7% boekt grote vooruitgang.

Belangrijk vinden is niet hetzelfde als het doen

Deloitte legde dezelfde twee vragen voor bij vijf verschillende thema's: hoe belangrijk is dit voor u? en hoe ver staat u er al in? Het resultaat is telkens hetzelfde beeld: een brede erkenning, veel initiatieven, en bijna geen echte doorbraken.

Het verschil tussen erkennen en doen
Percentage organisaties dat een thema belangrijk vindt, versus dat zegt echt grote vooruitgang te boeken.
Werk bewust ontwerpen voor mens én machine
66% vindt het belangrijk6% grote vooruitgang
Betrouwbaarheid van data over mensen en werk
61% vindt het belangrijk5% grote vooruitgang
AI en besluitvorming: wie beslist, wie is verantwoordelijk?
64% vindt het belangrijk5% grote vooruitgang
Impact van AI op cultuur en vertrouwen
57% vindt het belangrijk5% grote vooruitgang
Mensen, skills en middelen in real time orkestreren
88% vindt het belangrijk7% grote vooruitgang
Vindt het belangrijk Boekt grote vooruitgang

AI bovenop oude processen plakken werkt niet

Bijna 60% van de werknemers gebruikt vandaag bewust AI op het werk. Toch zegt slechts 14% van de leiders dat hun organisatie bedreven is in het vormgeven van de samenwerking tussen mens en AI. De rest legt AI als een extra laag over bestaande processen, systemen en rollen heen.

"Wat echt nodig is, is gedragsverandering, geen technische training."

— Michael Ehret, Walmart International, in het Deloitte-rapport

Dat verklaart waarom de winst zo ongelijk verdeeld is. Organisaties die in het ontwerp van die samenwerking voorop lopen, hebben bijna 2,5 keer meer kans om betere financiële resultaten te rapporteren, en zijn twee keer zo vaak van mening dat ze werknemers zinvol werk bieden.

Ook de data zelf wordt minder betrouwbaar

Een tweede reeks cijfers verdient aandacht, want ze raakt aan wat voor elk bedrijf het fundament is: betrouwbare informatie.

95% van de executives maakt zich zorgen over de juistheid van data over de skills en capaciteiten van kandidaten.
80% vreest dat werknemers AI gebruiken om productiever over te komen dan ze zijn.
1 op 4 sollicitanten zou tegen 2028 niet echt zijn, volgens een prognose van Gartner die het rapport aanhaalt.
48% van de executives vreest dat AI fouten rechtstreeks in de eigen bedrijfsdata brengt.

Het rapport citeert een financieel medewerker die 25 miljoen dollar overmaakte na een videogesprek met een deepfake van de financieel directeur. En bij een Amerikaans beveiligingsbedrijf bleek 1 op 6 sollicitaties tekenen van fraude te vertonen. Dit zijn geen verre scenario's. Het zijn de risico's van een wereld waarin "wie deed wat?" steeds moeilijker te achterhalen is.

Wie beslist als AI mee beslist?

Zestig procent van de executives gebruikt AI vandaag al regelmatig om beslissingen te ondersteunen, en Gartner verwacht dat tegen 2027 de helft van de zakelijke beslissingen door AI-agents wordt ondersteund of geautomatiseerd. Toch zegt maar 5% van de organisaties dat ze hier voorop lopen. Meer dan de helft (57%) van de onderzochte organisaties heeft bovendien een laag niveau van besluitvormingsmaturiteit.

Wie mag beslissen, wanneer grijpt een mens in, en wie draagt de verantwoordelijkheid als het misloopt? Dat zijn vragen die u beter beantwoordt vóórdat een systeem live gaat dan achteraf.

De bedrijven die het wél doen

Het rapport bevat ook concrete voorbeelden van wat er gebeurt als organisaties het ontwerp serieus nemen:

Wat deze voorbeelden gemeen hebben: de winst kwam niet uit een duurder model of een extra licentie, maar uit het opnieuw bedenken hoe het werk loopt.

Wat betekent dit voor uw bedrijf?

Deloitte schrijft het zelf: technologie is kopieerbaar, de manier waarop u mensen en systemen samen laat werken niet. Dat is goed nieuws voor kleinere en middelgrote organisaties. Een kmo hoeft de grootste speler niet te zijn, maar kan wel sneller bijsturen. Het begint met een paar eenvoudige vragen:

Bij Flozon vertrekken we altijd vanuit het resultaat dat u wil bereiken. We kijken eerst naar het proces en de mensen die ermee werken, en kiezen daarna pas de technologie die daarbij past: een integratie tussen bestaande systemen, een maatwerkoplossing of AI waar die echt meerwaarde biedt. Zo komt u aan de goede kant van de kloof terecht.

Bron: Deloitte Insights, 2026 Global Human Capital Trends — From tensions to tipping points: Choosing the human advantage (Deloitte, 2026). Alle percentages en voorbeelden in dit artikel zijn afkomstig uit dit rapport, dat zelf verwijst naar eigen onderzoek van Deloitte en naar o.a. Gartner, McKinsey en Melbourne Business School. De Nederlandse samenvatting en toelichting zijn van Flozon.

Wilt u uw AI-investering laten renderen?

Flozon helpt u van analyse tot werkende oplossing: processen herontwerpen, systemen koppelen en technologie kiezen die past bij uw doel.

Vrijblijvend gesprek aanvragen